ŞÜKÜR

 

                   Şükür, Allah(c.c.)’ın kullarına verdiği her türlü imkân ve kabiliyet, her türlü nîmet için onların hissettiği minnet ve şükrân duygularının gönülde doğup, düşüncede yerleşmesi ve dil ile ifâde edilmesidir.

 

 

                           İnsanlar madde dünyasında yaşadıkları ve nefis (benlik) sahibi oldukları için, bir bıçağın üzerinde yürümek durumundadırlar. Ya gönül yoluyla Hakk’ka bağlılıklarını koruyacaklar, düşünce, söz ve eylemlerini buna göre ayarlamak sûretiyle yükselecekler ; yahut maddeye ve nefse uyarak dünyaya bağlanacaklar ve aşağıların aşağısına düşeceklerdir.

 

 

                         Kullar kendilerini madde ve fiziksel varlık olarak rahatlatan ve haz veren her şeye kolayca kapılma eğilimindedirler.

 

                          Mal mülk sahibi olmak, rahat yaşamak, dilediğince yiyip içmek, az çalışıp çok kazanmak, fiziksel zevklerini tatmin etmek, herkesin kendilerini beğenmesi, başkalarını çekip çevirip yönetmek gibi istek ve arzular, bunlardan ilk akla gelenlerdir.

 

                        Bunun da halk arasında itibar bulabilmek için ibâdet ve ilimde gösterişe yönelmek gibi, daha ince görünüşlü olanları da olabilir.

 

                      Görünür, görünmez bunca nimetlere şükür gerekirken, nimeti verene sırt dönüp nankörlük etmek niye? Ve bu kadar aciz iken, fakirken ve ihtiyaç içinde iken vede çevrede birçok olumsuzluklar, belalar ve fitneler mevcut iken;

 

                         Herşeye gücü yeten, merhametlilerin en merhametlisi, Rahman ve Rahim olan Allah'a, dua dua yalvarıp yakarmak, kapısında el pençe olmamak niye?                           

 

                         Halbuki Allah(c.c.); dünyasal varlıkları dilediğine, kendisine yaklaştıracak olan ilmi ve bilgiyi de dileyene ve çalışana vermektedir.

 

                        Kullara düşen; elde ettikleri her türlü maddî ve mânevî kazanımın, ancak Allah(c.c.)’ın lûtuf ve taktiriyle olduğunu bilmek ve bunun karşılığını şükrederek vermeye çalışmaktır.

 

                       Ahmed Abdülhâk Raduli Hazretleri :

 

                     “Siz dâima şükretmek için oradasınız.” demiştir.

 

                       Yine bütün hadis kaynaklarında zikredilen bir hadîs-i kudside Cenâb-ı Hakk :

 

                    “Ben kulumun kalbinde üç şeye bakarım.Ameline, sabrına ve şükrüne. Bunlar benim içindir, gerisi ise kulumun kendisine aittir.” buyurmuştur.

 

                     Burada anlatmaya çalıştığımız husus, şükür bahsi olduğu için açıklamayı ona tahsis etmek durumundayız.

 

                     Kullar kendi hoşlarına giden şeyler için çok kolay şükrederler de, imtihana vesîle olan üzüntü ve sıkıntılardan dolayı şükretmeyi pek akıllarına getirmezler.Onları asıl yükseltecek olan ise, zor ve sıkıntı verici durumlarda şükredebilmektir.Kullar sağlıklı oldukları için şükrederler de, hastalandıklarında şikâyet ederler.Halbuki asıl şükredilmesi gereken, sabırla karşılamaları gereken üzüntülü, sıkıntılı ve zorluk verici olay ve durumlardan dolayı, bunlar kemâle ulaşmalarına vâsıta olduğu için bunlara şükretmektir.

 

                     Şükretmek o kadar önemlidir ki; direkt olarak yaratanla kulu arasında olup biter.Bundan dolayı da şükrün değeri çok yüksektir.

 

                       İnsanlara verilen dünyalıklar, verenin unutulmasına yol açabilecek kadar tehlikelidir.İnsan aldıkça ister, istedikçe alır ve bunların muhafaza ve idâmesi için o kadar emek ve zaman harcar ki, mülkün asıl sahibini, onları kendine vereni unutur.Şükürden uzaklaşır, verilenleri yalnızca kendi emek ve çabasının karşılığı olarak görmeye başlar ve dünyaya bağlanır gider.

 

                     “Şükür dil ve gönülle yapılan ibâdetlerin en büyüğüdür.”

 

                      Şükür dilde ve gönülde olacak ancak, öncelikle ve çoğu beyinde olacak ve oluşacak.Bu hikmet arayışının tedâvisidir.Denmesi gereken, “verdiğinde de vermediğinde de şükür.”dür.

 

                      Allah(c.c.) verdiği zaman sabretmek, vermediğinde şükretmek gerekir.Zîra verdiği dünyasal varlıklar, nefsimizi azdırarak bizi zora sokabilir.Vermediğinde böyle bir şer tehlikesinden kurtulduğumuz için şükrederiz.

 

                      Yukarıdan beri açıklamaya çalıştığımız gibi, insana verilmiş olan dünya varlığı onu, Allah(c.c.)’ı anmaktan uzaklaştırmamalı, şükrü unutturmamalıdır.Varlıkla sınanmak, imtihanların en zorlarındandır, zîra insanın nefsini ve nefsî duygularını doruğa çıkarır.Bu nedenle kendilerine varlık lûtfedilmiş olanlar, yoksullara, yetimlere, ilim ve cihad yolunda çaba sarfedenlere, bunlardan vermeli ve sürekli şükürde olmalıdırlar.

 

                       Dünyasal varlık bakımından çok iyi durumda olmayanlar da, nefislerini azdırma ihtimâli olan böyle bir unsurla sınanmadıkları için, Allah(c.c.)’a şükretmek durumundadırlar.

 

                       Dâima şükretmek ve şükür halinde olmak, kulu Allah(c.c.)’a bağlayan ve yalnız O’nun için yapılan en güzel davranışlardandır.Zîra :

 

                     “Şükür, Allah(c.c.) ile sizin aranızdaki en güçlü iletişim bağınızdır.” ve

 

                     “Şükür ile Hakk’ka açılan eller asla boş çevrilmez.”

 

                     Hal böyleyken, bütün hadis kaynaklarında bulunan şu hadîsi nasıl anladığımızı ve ne şekilde uygulayacağımızı bir an düşünelim:

 

                    HADÎS-İ ŞERİF : Yemek sofranızda hepiniz toplanınız,yemeğe başlarken Cenâb-ı Hakk’ın ismini anınız.Allah(c.c.) o yemeği sizin için mübârek kılar.”

 

                   Hadis, tartışmasız sahih bir hadis olup son derece de açıktır.Ancak Müslüman toplumda tamâmen yanlış anlaşılmış ve uygulama da bu yönde olmuştur.Yani yemeğe başlarken Besmele çekilip, unutulmaz ve üşenilmezse yemekten sonra şükretme cihetine gidilmiştir.

 

                    Halbuki “Yemeğe başlamadan önce Allah(c.c.)’ın adını anın.” dan maksat, yemeden önce, verdiği rızık ve nîmetlerden ötürü, Allah(c.c.)’a şükür ve hamdde bulunun sonra yiyindir.

 

                    Yemekten sonra şükür ise hemen hemen unutulmuş gibidir.

 

                   O muazzez peygamberin bu öğütü maalesef, Müslüman denilen toplumlarda neredeyse ortadan kalkmış iken, Hristiyan âlemi bunu almış ve uygulamaya devam etmiştir.

       

                   Şükrün ne kadar önemli olduğu, şükredenlerin azlığına vurgu yapılarak;

 

                   SEBE SURESİ/ 13  : Onlar; Süleyman'a kalelerden, heykellerden, havuzlar kadar (geniş) leğenlerden, sabit kazanlardan ne dilerse yaparlardı. Ey Davut ailesi! şükredin.Kullarımdan şükreden azdır.

        

                    NEML SURESİ/ 40 : Kitab'dan ilmi olan kimse ise, "Gözünü açıp kapamadan, ben onu sana getiririm" dedi. (Süleyman); onu yanıbaşına yerleşivermiş görünce, "Bu dedi, şükür mü edeceğim yoksa nankörlük mü edeceğim diye, beni sınamak üzere Rabbimin (gösterdiği) lutfundandır. Şükreden ancak kendisi için şükretmiş olur,nankörlük edene gelince, o bilsin ki, Rabbim müstağnidir, çok kerem sahibidir."

 

                   Bu ayette verilen nimetlerin bir kazanım değil, imtihan vasıtası olduğu, şükredenin de, nankörlük edenin de, kendisi için edeceği, açık ve seçik olarak bildirilmektedir.

 

                 " Şükür ferdidir ve karşılığını da yanlızca fert alır"

 

                  Şükrün sadece dil ile söylenmesi değil, esas düşünce ve gönülle yapılmasının daha iyi olacağı da;

           

                 "Diliniz gibi, gönlünüz de daima şükürde olsun"   öğütüyle vurgulanmıştır.

 

                  Şükür konusu o kadar önemli ve kulu Yaradan'ına yaklaştırma konusunda o kadar etkilidir ki; ciltlerce kitap yazılsa yeridir.

 

                   Küfran-ı Nimet; yani verilenlere nankörlük etmek ve kulu Allah'dan uzaklaştırma ve hertürlü manevi değerden mahrum etme konusunda aynı derecede etkilidir.

 

                  Bu sebeple; verilen nimetlere verildiği için şükretmek , verilmeyen nimetlere de verilmemesinde bir hayr arayarak şükretmek, bu dünyadan sonraki hayata en iyi hazırlıklardadır.

  

                  Aynı zamanda, Allah'ın bizi sınamak ve imanımızın artırmak üzere verdiği bela ve müsibetlere de sabır ve şükürle karşılık vermek de, kul için en hayırlı işlerdendir.

         

                  Dünyalık için dua edip de; elde edemeyen insan bunu,nefsini azdırmamak için Allah'ın bir lûtfu kabul ederek şükretmelidir.

 

                " Size verilen veya esirgenen herşey için şükürde bulunun"

 

                " Siz şükürde iseniz, bütün nefsi duygulardan uzaksınız demektir.Çünkü şükürde, vesvese olmaz."